Autonamen

Vandaag in NRC mijn artikel over hoe de naam van een nieuw model geboren wordt. Hier de tekst:

Autonamen
Jaarlijks verschijnen een slordige twintig nieuwe automodellen op het Nederlandse asfalt en wereldwijd ligt dat aantal nog hoger. Bij het uitzoeken van passende namen komen autofabrikanten de nodige haken en ogen tegen. Wordt een naam juridisch en linguïstisch niet secuur gecheckt, dan kunnen de financiële gevolgen desastreus zijn.

Merk- en modelnamen komt men in het dagelijks leven honderden keren per dag tegen. Dat aan de keuze van een goede autonaam jarenlang uiterst nauwgezet werk vooraf gaat, is echter minder bekend. In eerste instantie maken marketing- en designafdelingen van autofabrikanten vaak zelf een lijst met tientallen aansprekende, bij het nieuwe model passende namen. Welke doelgroep wil men aanspreken? Waarvoor wordt de auto gebruikt? En aan welke emotie wil men appelleren? Daarna wordt er, vaak in samenwerking met reclame- merken- en octrooibureaus, juridisch onderzoek gedaan of de naam – of woord dat er veel op lijkt – eventueel reeds geclaimd is of teveel lijkt op een bestaande naam. Ook speelt tegenwoordig mee of de domeinnaam voor toepassing op internet nog vrij is.


Daarnaast wordt uitvoerig gekeken naar de linguïstische kant van een naam. Welke gevoelens roept hij op? Soms betekent de naam of de klank ervan in een andere taal iets ongewensts. In het boekje getiteld ’Merkenmisser. De eeuwige strijd om merk en portret’ geschreven door Bas Kist, partner bij merkenbureau Shieldmark.Zacco komen bij autofabrikanten opvallend veel linguïstische missers voor. Kist: ”Dat komt omdat auto’s – meer dan andere producten – meestal wereldwijd geïntroduceerd worden. Er is dan meer kans op blunders die voor de buitenwereld dan wel hilarisch zijn, maar die een bedrijf veel geld kunnen kosten. Een goed voorbeeld van een misser die voorkomen werd komt uit de koker van Mitsubishi. Dat merk ontdekte in 1981 nog net op tijd dat de naam Pajero voor hun nieuwe SUV voor de Spaanstalige markten beter veranderd kon worden. Dat woord betekent er namelijk ’rukker’. De auto heet daar nu Montero.”
Vaak wordt voor namen gekozen die de eigenschappen van een bepaald model onderstrepen. Zo kozen zowel Volkswagen als Nissan voor hun stoere SUV’s namen van rondtrekkende nomadenstammen; de Marokkaanse naam Touareg, en de Iraanse naam Qashqai zijn ervan afgeleidt. Ook namen die staan voor beweging, zoals Avensis dat ’gaan’ of ’voorwaarts’ betekent en Aygo, een fonetische verbastering van de Engelse woorden I go, oftewel ’ik ga’ doen het goed. De merknaam Volvo betekent in het Zweeds zelfs ’ik rol’.
Steeds meer merken werken met cijferaanduidingen (BMW en Mercedes-Benz) of cijfers in combinatie met letters (Audi). Afgezien van kostentechnische overwegingen, het uitzoeken van een naam kost veel tijd en geld, wordt dit gedaan omdat men meer op de emotie van het merk ’an sich’ en de daaraan gekoppelde waarden wil leunen en niet op die van een specifiek model. Verkoopt een model niet goed, dan straalt dat tenslotte af op het merk. Daarnaast is het bijvoorbeeld bij BMW ook een historische kwestie, het merk gebruikt al sinds de oprichting enkel cijfers. Diederik Reitsma van BMW Nederland zegt hierover: ”Als je zegt dat je in een 3 rijdt, dan weet iedereen dat het over een BMW gaat. Bovendien is een cijfer tijdloos. Een naam die nu goed bekt, klinkt over een paar jaar misschien belegen. Ook is een cijfer gewoon functioneel. Je weet bij BMW behalve het model ook meteen de motorisering.”


Toch pleit Anne Laarman, merkgemachtigde partner van het Algemeen Octrooi- en Merkenbureau in sommige gevallen toch voor een ’echte’ naam. Laarman: ”De emotionele lading is bij een product als auto’s erg belangrijk. Een goed gekozen naam kan de gevoelswaarde en dus een imago enorm versterken. Toen Mercedes-Benz met Smart op de markt kwam, werd het losgekoppeld van het moederbedrijf en kreeg het een eigen naam. Dat is sterk.” Ook voor hybriden zou een aparte merknaam handig zijn, aldus Laarman: ”Een hybride spreekt het grote publiek nog niet aan. Het is tamelijk onbekend, de modellen zien er wat vreemd uit en aansprekende namen zijn dan een prima hulpmiddel om een warm gevoel los te maken bij de consument.” Toyota speelde hier mooi op in door zijn eerste hybride ter wereld Prius te noemen, dit betekent in het latijn zoiets als ’eerste in zijn soort’. Het Japanse merk komt binnenkort bovendien met een mini-hybride die de naam IQ krijgt die onder meer verwijst naar zijn intelligente aandrijvingsvorm.

Internationale modelnaam blunders
Fiat Uno betekent in Finland Fiat Sukkel en kom je in Portugal bij je eerste afspraakje aanzetten met een Ford Pinto, dan wordt er gegniffeld want het betekent daar klein piemeltje. De Toyota MR2 klinkt in Frankrijk als merde wat zoiets als verdorie betekent. En de Ford Probe was in Duitsland alleen geschikt voor proefritten, Probe betekent proef. De Opel Omega werd in Italië geen verkoophit, wellicht omdat de letter omega daar synoniem is met het woord dood of einde. Het Nissan-busje Serena werd in Duitsland geen verkooptopper. Sprak het model soms niet aan? In elk geval is Serena daar ook een merk maandverband.

Ook in Nederland zijn dit soort missers gemaakt. De meest bekende is de Fiat Croma, een naam die is afgeleid van het Italiaanse woord chromata wat ’verchroomd’ betekent. In Nederland was het destijds echter een merk braadvet. Een paar jaar geleden ging het bij Fiat weer bijna mis toen het merk haar nieuw ontwikkelde kleine auto Gingo wilde dopen. Renault protesteerde: dit leek teveel op hun bestaande naam Twingo. Fiat koos tenslotte voor de eerder zeer succesvolle naam Panda waar het nu wederom mee scoort. Ook bij Porsche stuitte men op verzet toen men jaren geleden een sportwagen onder de naam 901 op de markt wilde brengen. Peugeot protesteerde omdat dit merk sinds jaar en dag modellen uitbrengt met een 0 in het midden. Aldus werd de legendarische naam 911 geboren. En voor degenen die bij de Kia Cee’d associaties met zaad hebben: het Koreaanse merk wil ermee refereren aan het eerste model dat in Central Europe (CE) werd gebouwd door de Europese Designafdeling (ED). Je moet ’t maar weten…

Tags: , , , , , , , , , , , , , ,

11 Responses to “Autonamen”

  1. Karel25 september 2008 at 19:12 #

    Volvo is weliswaar Zweeds, maar “ik rol” is Latijn ❗ Overigens werd de naam oorspronkelijk geregistreerd door SKF (Svenska Kullagerfabriken).

  2. Karel25 september 2008 at 20:43 #

    “In 1857 opende Arie de Koning in Oud-Beijerland een zadelmakerij, waar hij zadels, tuigen en garelen maakte en leidsels vlocht.” Uit die achternaam onstond het merk KONI, een alom bekende naam in schokdempers…

    Nou hadden we vroeger eens ’n Passat, die de vorige eigenaar voorzien had van rode Koni’s. En op de achterklep zat zo’n plaatje van “Koni equipped”. Maar op bezoek in Finland ontdekte ik, dat die naam ’n nogal hilarische betekenis heeft 🙄 een knol, slecht/oud paard 😳

  3. Alfavaganza25 september 2008 at 23:01 #

    Maar ook met nummers kunnen autofabrikanten de mist ingaan. De Alfa 164 is na zijn introductie in Hong Kong omgedoopt naar Alfa 168. Het cijfer 4 staat daar voor de dood en 164 betekende zoiets als een zekere weg naar de dood. 168 deed het daar beter: een zekere weg naar voorspoed.

  4. Viola26 september 2008 at 10:42 #

    Grappig, die verhalen die dan naar boven komen. 🙂

  5. trotsky29 september 2008 at 21:38 #

    Interessant is ook het verhaal achter het modelVel Satis van Renault. Men had via computer alle mogelijke lettercombinaties gegenereerd. De naam Vel Satis is dus betekenisloos maar roept niettemin associaties met klasse en luxe op. Een goede naam bleek evenwel geen garantie voor succes

  6. Prius1 oktober 2008 at 13:56 #

    Snap de opmerking van BMW over de motorisering niet zo. Een 318 is een 2-liter, een 325 een 3-liter. Maar een 330 is bijvoorbeeld ook een 3-liter…. Je moet wel een BMW-kenner zijn om die verschillen in motorisering van het kofferdeksel te kunnen aflezen…

  7. Rob USA5 oktober 2008 at 12:45 #

    Wat een eikel die bmw dude Diederik Reetsema (hoezo naamgeving/keuze).”Ik rij een 3″ zegt hij dan is het wel duidelijk?? A3 ?? Net als ik rij in een 5 zeker? A5, C5(citroen/Corvette?)renault 5 enz enz. Ik ben zeker bevooroordeeld maar de mooiste namen komen echt uit de States en die geven idd ook veel meer gevoel voor een auto als 316i of rrr-klasse of A 1, nee geef mij maar Camaro/Challenger/Barracuda/Charger/Firebird/Viper en wat ouder Wildcat/Mustang/Thunderbird enz enz. 🙂

  8. Rob USA5 oktober 2008 at 13:12 #

    Het regent hier toch nog dus:Corvette/Galaxie/Cyclone/Typhoon/Eldorado/Malibu/Biaritz/Toronado/Blazer/Cherokee/New Yorker/Gremlin/GTO the Judge/Rebel/Centurion/Roadmaster/Skyhawk/Riviera/Chevelle/Caprice/Impala/Cougar enz enz. dat zijn nog eens namen voor auto’s en de meeste bezorgen me kippenvel en dat blijven iconen totdat de wereld vergaat! 🙂

  9. /War-Pimp/1 november 2008 at 19:38 #

    🙂 🙂 :(:(

Trackbacks/Pingbacks

  1. Naamkeuze auto (vervolg) - 1 oktober 2008

    […] las ik in Autovisie een leuk commentaar van een lezer dat aansluit bij mijn NRC artikel over autonamen. Het gaat over de VW Scirocco die eerst IROC zou gaan heten. Het blijkt dat de […]

  2. Naam Renault ‘Zoë’ krijgt protest - 12 november 2010

    […] het zoeken naar geschikte namen voor hun nieuwe modellen, schreef ik een kleine twee jaar geleden dit artikel voor NRC Handelsblad. En volgens AksMen.com zijn dit de tien beste autonamen […]

Geef een reactie